Τρία χρόνια έχουν περάσει από τότε που έκλεισα το profile μου στο Hi5. Το καλοκαίρι του 2007, η μεταφορά των δεδομένων και των σχέσεων μου στο Facebook είχε αρχίσει να δείχνει τα πρώτα σημάδια ολοκλήρωσης.
Αν και το Hi5 υπήρξε η πρώτη μου επαφή με τα online social networks, γρήγορα κατάντησε μια κακόφημη γειτονιά με ύποπτες φάτσες και εγκαταλελειμμένα κτίρια. Κανείς δεν θέλει να κατοικεί στο γκέτο. Πρόσφατα έμαθα ότι υπάρχει και σχετικός όρος που χαρακτηρίζει τη μεταφορά του πληθυσμού από περιοχές που «γκετοποιούνται» σε «καθαρές» γειτονιές.
Ο όρος «white flight» δεν είναι ξένος προς εκείνους που ασχολούνται με την αστική κοινωνιολογία. Κατά βάσει, περιγράφει την έξοδο του λευκού πληθυσμού από τις γειτονιές στις οποίες παρατηρείται έντονη αύξηση στον πληθυσμό των μειονοτήτων. [Και μετά μιλάμε για κοινωνική ισότητα και πάταξη των παρωχημένων αντιλήψεων].
Με αυτήν την ορολογία, η γνωστή ερευνήτρια Danah Boyd προσπαθεί να εξηγήσει τη μαζική αποχώρηση χρηστών από το MySpace και άλλα social networks και την είσοδο τους στο Facebook. [το link της πρώτης πρότασης της παραγράφου σας οδηγεί σε σχετικό άρθρο της Boyd όπου υπάρχει σύνδεσμος για το κεφάλαιο που έχει αφιερώσει η ίδια στο νέο της βιβλίο για το φαινόμενο του white flight στα online δίκτυα]. Πηγαίνοντας ένα βήμα πέρα από το hype και τη μόδα η Boyd συγκρίνει την offline συμπεριφορά με την online και βρίσκει ουσιαστικά κοινά σημεία επαφής.
Όταν άνοιξα το λογαριασμό μου στο Facebook είχα γοητευτεί από το λιτό και καθαρό design του και την αίσθηση ασφάλειας που μου έδινε. Ακόμα και οι άγνωστες προς εμένα φυσιογνωμίες είχαν ονοματεπώνυμο και δεν κρυβόντουσαν πίσω από ένα nickname [η κλοπή ταυτότητας ήταν κάτι που εκείνη την περίοδο δεν μου περνούσε από το νου. Μακάρια αθώοτητα]. Όμοιος μεταξύ ομοίων.
Η ιδέα της «λευκής φυγής» είναι κάτι που δεν είχε περάσει ποτέ από το νου μου, αλλά ως ένα βαθμό εξηγούν τη συμπεριφορά μου. Εσείς τι πιστεύετε; Σε δεύτερη ανάγνωση τι έπαιξε ρόλο για την εγγραφή σας στο Facebook;
Η “λευκή φυγή” με είχε κάνει κάποια στιγμή να απενεργοποιήσω το Facebook account μου. Στους “φίλους” μου πλέον κυριαρχούσαν με την παρουσία τους συμμαθητές που δεν ήθελα να θυμάμαι, ανώμαλοι, πρώην και wanna-be-πρωην. Το κατακάθι της κοινωνίας δηλαδή. Πλέον από μέσο κοινωνικής δικτύωσης είχε γίνει μέσο αντικοινωνικής φρίκης. Αυτό το “γκέτο” όμως ήταν προσωπικό. Συνειδητοποίησα πως εγώ ήμουν η αιτία δημιουργίας του.Γι αυτό αποφάσισα να επιστρέψω και να καθαρήσω ο ίδιος τη “γειτονιά” μου. Αυτό με κάνει να σκέφτομαι αν η ¨γκετοποίηση” των social networks οφείλεται στο δικό μας χειρισμό των επαφών μας ή στο ότι γίνονται mainstream και έρχετε η κάθε βλάχα να ποστάρει Πλούταρχο και να γράφει με κεφαλαία greeklish.
Τώρα γιατί μπήκα στο facebook… μάλλον απο περιέργεια και τελικά με κράτησε. Το γιατί με κράτησε είναι μεγάλη ιστορία και ήδη το comment μου πλατιάζει. Τελικά το φατσοβιβλίο είναι ένας όμορφος χώρος, αρκεί να τον κρατάς “καθαρό” και “περιποιημένο”.
Γεία σου ρε Ηλία με τα ωραία σου!
Κωνσταντίνε σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο σου. Με τιμά ιδιαίτερα που αφιέρωσες χρόνο για να ασχοληθείς με το κείμενο μου.
Νομίζω ότι η “γκετοποίηση” οφείλεται και στο δικό μας χειρισμό αλλά και στο γενικότερο hyped κλίμα. Βαρύτητα όμως δίνω στη χειρισμό μας, γιατί αυτός τελικά δίνει αξία στο μέσο. Αυτό πιο εύκολα γίνεται αντιληπτό στο Twitter. Κάθε τόσο μπαίνω στη διαδικασία εκκαθάρισης γιατί το timeline μου γεμίζει με πληροφορίες που θεωρώ άχρηστες. Και η ευθύνη σαφέστατα για αυτό είναι σε εμένα.
Τελικά το “ξεσκόνισμα” είναι ο μοναδικός τρόπος για την αποφυγή του “γκέτο”. Κρατάς αυτά που σου αρέσουν και τους ανθρώπους με τους οποίους μπορείς να επικοινωνήσεις χωρίς φανφάρες και greeklish σκουπίδια.
Απορία: ποιο ήταν το πρώτο online social network στο οποίο συμμετείχες;
Εϊχα ξεκινήσει κάπου στο γυμνάσιο-λύκειο με MySpace και msn, που δε το λες και social network, απλά έβρισκα ενδιαφέρον στο να εκφράζεσαι με ένα μικρό status, κάτι σύντομο και πιασάρικο που θα δείχνει how cool you are.
Πλέον ως “ναυαρχίδα” των κοινωνικών μου δικτύων έχω το Facebook. Πάντα θα το έχω ανοιχτό σε κάποιο tab του browser. Τα υπόλοιπα networks (twitter, flickr, linked in, blogs κλπ) λειτουργούν σαν δορυφόροι του facebook που χωρίς αυτό δύσκολα μπορείς να τα ενώσεις. Θέλω να πω οτι τον κόσμο που επόνυμα έχεις στο fb, τους “διοχετεύεις” κατάλληλα στις υπόλοιπες διαδικτυακές σου προεκτάσεις. Το ανάποδο είναι πολύ δύσκο. Μάλλον τριπάρω αλλά καταλαβαίνεις τι θέλω να πώ ε;
Ah! The coolness factor! Έχω ξοδέψει άπειρες ώρες στο παρελθόν για την εύρεση του κατάλληλου μηνύματος που θα με παρουσίαζε ως cool και hip άτομο.
Μια χαρά κατανόησα το συλλογισμό σου! Βασικά αυτή είναι και η πραγματικότητα πολλών. Το Facebook αποτελεί το κέντρο των επικοινωνιών και γύρω από αυτό όλες οι υπόλοιπες υπηρεσίες λειτουργούν δορυφορικά. Είναι η πιο τρανή απόδειξη ότι υπάρχουμε και στον ψηφιακό κόσμο. Ένα είδος ταυτότητας που κανένα blog και twitter account δεν θα καταφέρει ποτέ να προσφέρει γιατί παραμένουν niche απέναντι στα 500 και βάλε εκατομμύρια μέλη του Facebook.
Λίγο αργά είδα το άρθρο σου, αλλά ποτέ δεν είναι αργά για να σχολιάσω, έτσι;
Στην αρχή μ' άρεσε η τάξη και η καθαρότητα που υπήρχε στην οργάνωση της σελίδας μου στο facebook. Το hi5 που είχα μου φαινόταν πολύ παιδιάστικο και φλύαρο και το myspace πολύ εξειδικευμένο σε δρώμενα τα οποία δεν με ενδιέφεραν και τόσο. Επίσης το facebook μου έδινε τη δυνατότητα να επικοινωνώ με συμφοιτήτριές μου και να ενημερώνομαι για διάφορα ζητήματα που αφορούν τον κλάδο μας από τη στιγμή που πήρα πτυχίο κι απομακρύνθηκα απ' το Πανεπιστήμιο. Δεν αισθάνθηκα ποτέ πως πάω σε μια «γειτονιά» πιο «καθαρή», αλλά σε μια πιο χρήσιμη. Σιγά σιγά όμως, το facebook άρχισε να μου γίνεται άχρηστο, γιατί όλο και λιγότερο ασχολούνταν οι «φίλοι» με τα της επιστήμης και το ρίξανε στην προβολή της προσωπικής τους ευτυχίας. Διατηρώ όμως το λογαριασμό μου γιατί μπορεί να μου φανεί χρήσιμος πάλι κάποια στιγμή.
Τα σχόλια είναι παντός καιρού. Δεν βγαίνουν ποτέ εκτός μόδας!
Πως πιστεύεις ότι το Facebook θα γίνει ξανά χρήσιμο για εσένα; Θα σε ενδιέφερε η “κοινωνικοποίηση” με άτομα που δεν γνωρίζεις προσωπικά, αλλά με τα οποία θα μοιράζεστε τα ίδια επιστημονικά ενδιαφέροντα; Μπορείς ακόμα μέσα σε αυτό το κλίμα που επικρατεί πλέον στα News Feeds μας να βρεις αξία στην πληροφορία; Ή η λύση βρίσκεται σε αυτό που έκανε ο Κωνσταντίνος, όπως αναφέρει παρακάτω, στην εκκαθάριση των “φίλων” μας;
Το θέμα είναι πως δε μπορώ να είμαι σίγουρος από που θα μου έρθει το χρήσιμο. Με τη τωρινή εμφάνιση του facebook δυσκολεύομαι να ξεχωρίσω τις πληροφορίες. Όχι μόνο τις χρήσιμες, αλλά γενικά. Όσο κι αν πειράξω τις ρυθμίσεις, νομίζω πως είναι και το στυλ του που με δυσκολεύει.
Έχω αλληλεπιδράσει με άγνωστους ανθρώπους που μοιραζόμαστε κοινά ενδιαφέροντα, αλλά και πάλι χάνομαι. Ειδικά με το like και τα σχόλια από κάτω από την κάθε ενημέρωση, την κάνει να πλατειάζει. Γι' αυτό δεν κατάφερα να δουλέψω το friend feed