2010 July

Πολιτικό screenshot

Δεν ξέρω ποιο πνεύμα με καβάλησε απόψε και άφησα την τηλεόραση ανοικτή κατά τη διάρκεια του δελτίου ειδήσεων του Mega Channel. Μάλλον το αναισθητικό της πρωινής απονεύρωσης με οδήγησε σε άγνωστα behavioral patterns.

Δεν μπορώ όμως να το αρνηθώ’ βρήκα τη σύνθεση των τηλεοπτικών παράθυρων αρκετά ενδιαφέρουσα, όχι όμως και τα πρόσωπα που φιλοξενούσαν. Ενδιαφέρουσα από ανθρωπολογικής και πολιτικής άποψης, διότι μέσα σε μια οθόνη χώρεσε ένα πλήθος αντιθέσεων, υποδειγματικών της νεοελληνικής πραγματικότητας. Από τη μία οι δημοσιογράφοι, οι οποίοι ως ενορχηστρωτές, προσπαθούσαν να κατευθύνουν τη ροή του διαλόγου εκεί που ήθελαν, στο σημείο έκρηξης και κατακραυγής και από την άλλη δύο επαγγελματικοί κλάδοι, εκείνοι των τουριστικών επιχειρήσεων και των επαγγελματιών οδηγών φορτηγών και βυτιοφόρων να διαφωνούν μεταξύ τους προστατεύοντας τα συμφέροντα τους.

Ο καθένας με τα επιχειρήματα και τα δίκια του και όλοι στο σύνολο τους άδικοι. Προσπάθησα να ακούσω με κατανόηση και υπομονή όλες τις πλευρές. Να μάθω για τα προβλήματα τους, να καταλάβω τις ανησυχίες τους. Υπό άλλες συνθήκες θα ήμουν υπέρ του αγώνα των ιδιοκτητών γιατί πραγματικά πιστεύω ότι χάνεται η αξία των επενδύσεων τους. Αλλά μια τέτοια στάση θεωρώ ότι αυτή την περίοδο είναι η πλέον ακατάλληλη. Είτε το θέλαμε είτε όχι, συμμετέχουμε όλοι σε αυτόν το χορό και για να βγούμε όρθιοι θα πρέπει να χορέψουμε σε ένα σκοπό που άλλοι μας έχουν ορίσει και επιβάλλει. Και όμως αυτή η κατάσταση ήταν κάποτε αρκετή για την πλειοψηφία της κοινωνίας να συσπειρωθεί και να αντιμετωπίσει την κρίση ενωμένη, σαν να ξυπνούσε μέσα μας η συλλογική, κοινή συνείδηση που μας ωθούσε στην τοποθέτηση του κοινού καλού στην πρώτη θέση των προτεραιοτήτων μας.

Που τέτοια τύχη να συμβεί αυτό τώρα; Αποτελεί πλέον γενετήσιο χαρακτηριστικό η διάσωση του μικρόκοσμου μας απέναντι στις θυσίες για το κοινό συμφέρον και την υπακοή στους νόμους. Ο συμβιβασμός θεωρείται ήττα and the winner takes it all. Μόνο που αυτές οι θεωρήσεις λειτουργούν σε άλλα συστήματα όπου η ιδιωτική πρωτοβουλία χαίρει σεβασμού και ο δημόσιος τομέας δεν αποτελεί στόχος ζωής. Σε αυτό το σημείο τα βάζω με τα δύο κόμματα εξουσίας, γιατί δημιούργησαν μια κοινωνία βολέματος και γλειψίματος και ο στερημένος Έλληνας ήταν προφανές ότι θα ακολουθούσε τον εύκολο δρόμο.

Και τώρα που βρισκόμαστε προ των πυλών των μεγάλων ανακατατάξεων [αρνητικών ή θετικών θα το δείξει ο χρόνος και το στομάχι μας], η διατήρηση της καθεστηκυίας τάξης φαντάζει ως ο πιο σπουδαίος σκοπός. Πάνω που λέω ότι θα στηρίξω τις αλλαγές και θα δουλέψω παραπάνω γιατί δεν έχω άλλες επιλογές, έρχεται η τωρινή κυβέρνηση και ανακοινώνει επίταξη οχημάτων και μου χαλάει το όνειρο. Γιατί μου φέρνει στο νου εικόνες από τις «δυστοπίες» του μέλλοντος. Γιατί μπορεί κύριοι υπουργοί και κύριε πρωθυπουργέ να συζητάτε και να συμφωνείτε με τους ευρωπαίους και διεθνείς εταίρους μας την πορεία της χωράς, αλλά έχω αρχίσει να αμφιβάλλω αν όντως συζητάτε με τους εταίρους της δικής μας κοινωνίας για να χαραχθούν κοινές κατευθύνσεις.

Όλα πια θυμίζουν ένα φαύλο κύκλο, σαν μουτζούρα σε μαθητικό τετράδιο. Και σας ρωτώ: θέλετε να σπάσει ο κύκλος; Θέλετε να συνεχίσουν οι τσακωμοί; Θέλετε να βρούμε εναλλακτικές ή ο καθένας την πάρτη του και όποιον πάρει ο Χάρος; Γιατί από αντιδράσεις χόρτασα. Προτάσεις δεν διαβάζω και αυτό ως γεγονός εξυπηρετεί καλύτερα από κάθε τι άλλο το σύστημα που αντιμάχεστε.

Αυτά. Και μην μου αρχίσετε τα περί πολιτικής παιδείας γιατί ακόμα και στους χώρους επίσημης διδασκαλίας της άλλα αναφέρονται κατά τη διάρκεια των μαθημάτων και άλλα λέγονται στα διαλείμματα. Από τη μια να ανοίγουμε μυαλά και από την άλλη να αποφοιτούμε από την «Ανωτάτη Βυσματική».

Εγκαταλείποντας το online «γκέτο»

Τρία χρόνια έχουν περάσει από τότε που έκλεισα το profile μου στο Hi5. Το καλοκαίρι του 2007, η μεταφορά των δεδομένων και των σχέσεων μου στο Facebook είχε αρχίσει να δείχνει τα πρώτα σημάδια ολοκλήρωσης.

Αν και το Hi5 υπήρξε η πρώτη μου επαφή με τα online social networks, γρήγορα κατάντησε μια κακόφημη γειτονιά με ύποπτες φάτσες και εγκαταλελειμμένα κτίρια. Κανείς δεν θέλει να κατοικεί στο γκέτο. Πρόσφατα έμαθα ότι υπάρχει και σχετικός όρος που χαρακτηρίζει τη μεταφορά του πληθυσμού από περιοχές που «γκετοποιούνται» σε «καθαρές» γειτονιές.

Ο όρος «white flight» δεν είναι ξένος προς εκείνους που ασχολούνται με την αστική κοινωνιολογία. Κατά βάσει, περιγράφει την έξοδο του λευκού πληθυσμού από τις γειτονιές στις οποίες παρατηρείται έντονη αύξηση στον πληθυσμό των μειονοτήτων. [Και μετά μιλάμε για κοινωνική ισότητα και πάταξη των παρωχημένων αντιλήψεων].

Με αυτήν την ορολογία, η γνωστή ερευνήτρια Danah Boyd προσπαθεί να εξηγήσει τη μαζική αποχώρηση χρηστών από το MySpace και άλλα social networks και την είσοδο τους στο Facebook. [το link της πρώτης πρότασης της παραγράφου σας οδηγεί σε σχετικό άρθρο της Boyd όπου υπάρχει σύνδεσμος για το κεφάλαιο που έχει αφιερώσει η ίδια στο νέο της βιβλίο για το φαινόμενο του white flight στα online δίκτυα]. Πηγαίνοντας ένα βήμα πέρα από το hype και τη μόδα η Boyd συγκρίνει την offline συμπεριφορά με την online και βρίσκει ουσιαστικά κοινά σημεία επαφής.

Όταν άνοιξα το λογαριασμό μου στο Facebook είχα γοητευτεί από το λιτό και καθαρό design του και την αίσθηση ασφάλειας που μου έδινε. Ακόμα και οι άγνωστες προς εμένα φυσιογνωμίες είχαν ονοματεπώνυμο και δεν κρυβόντουσαν πίσω από ένα nickname [η κλοπή ταυτότητας ήταν κάτι που εκείνη την περίοδο δεν μου περνούσε από το νου. Μακάρια αθώοτητα]. Όμοιος μεταξύ ομοίων.

Η ιδέα της «λευκής φυγής» είναι κάτι που δεν είχε περάσει ποτέ από το νου μου, αλλά ως ένα βαθμό εξηγούν τη συμπεριφορά μου. Εσείς τι πιστεύετε; Σε δεύτερη ανάγνωση τι έπαιξε ρόλο για την εγγραφή σας στο Facebook;

Μετά το τέλος του troktiko

Διάβασα σήμερα το πρωί στο twitter την έξης ερώτηση «Μετά το troktiko, τι;». Για μια στιγμή προβληματίστηκα. Μετά όμως θυμήθηκα.

Θυμήθηκα ότι η πλειοψηφία μας ψοφά για σκάνδαλα και λασπολογία. Για τη δημοσιογραφία της κλειδαρότρυπας και την υστερόβουλη αρθρογραφία. Για το λόγο αυτό θα υπάρξουν μιμητές που θα πατήσουν πάνω στη συμφορά και τον αξεπέραστο πόνο μιας οικογένειας και θα σηκώσουν το λάβαρο της «έγκριτης» ενημέρωσης και της «δημοσιογραφίας των πολιτών». Και θα υπάρξει και το κοινό που θα τους υποστηρίξει ένθερμα. Και θα υπάρξουν και εκείνοι που θα κρίνουν αλλά στα κρυφά θα τους δίνουν δύναμη επισκεπτόμενοι τις σελίδες τους.

Τώρα που ο χορός γύρω από το καυτό καζάνι με τα κόκαλα στα μαλλιά και τους χαλκάδες στη μύτη τελείωσε, μήπως να αρχίσουμε να βλέπουμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά; Το troktiko δεν του άξιζε να κλείσει με αυτό τον τρόπο. Όχι έτσι’ με την απολυτότητα του θανάτου. Σε τέτοια sites τους αξίζει μια άλλη συμπεριφορά.

Τους αξίζει η αδιαφορία μας. Η αποχή μας από τις σελίδες τους. Η έλλειψη του ενδιαφέροντος μας για κάθε τι κίτρινο. Ουτοπία;

Σαφέστατα. Αλλά χωρίς αυτό το όνειρο δεν μπορώ να ξεπλύνω την ντροπή μου που αποτελώ κομμάτι μιας κοινωνίας που λογαριάζεται με σφαίρες και καβγάδες. Πόσο θα ήθελα να τα τινάζαμε όλα στον αέρα και να τα ξαναφτιάχναμε από την αρχή.